Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır Dışişleri Bakanı Sami Şükrü ile New York’ta bir araya geldi

T24 Dış Haberler

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun New York’taki 78’inci oturumu için dünya liderleri ve devlet temsilcileri New York’ta bulunuyor. BM’nin Genel Kurul’a özel toplantılarının yanı sıra liderler ve temsilciler, mevkidaşlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştiriyor. Genel Kurul’a damgasını vuran görüşmelerden biri de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan‘ın Mısır Dışişleri Bakanı Sami Şükrü ile bir araya gelmesi oldu. 

2013 yılından bu yana ilk üst düzey ziyaretler geçen yıl gerçekleşmişti

Mısır Dışişleri Bakanı Şükrü, geçen Şubat ayında Türkiye-Mısır normalleşme adımları kapsamında Türkiye’yi ziyaret etmiş ve dönemin Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüşmüştü. Şükrü’nün Şubat ziyareti, 2013 yazından o tarihe kadar Mısır’dan Türkiye’ye yapılan ilk üst düzey ziyaret olmuştu. 


Mısır Dışişleri Bakanı Sami Şükrü’nün
2023 Şubat ayındaki Türkiye ziyaretinden bir fotoğraf

Şükrü’nün Şubat 2023’teki ziyaretinin ardından dönemin Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu da Mart 2023’te Mısır’ı ziyaret etmişti. Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ahmed Ebu Zeyd, Çavuşoğlu’nun Mısır ziyaretiyle ilgili yazılı bir açıklama yaparak iki ülke arasında normalleşmenin altını çizmiş ve “Türk Dışişleri Bakanı’nın Mısır’a yapacağı ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkileri normale döndürme, ikili ilişkilerin çeşitli yönlerinin yanı sıra ortak öneme sahip bölgesel ve uluslararası meseleler hakkında kurulacak derin diyalogun başlangıcı (ilk adımı) hükmündedir” demişti. 


Dönemin Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’nun
2023 Mart ayındaki Mısır ziyaretinden bir fotoğraf

Türkiye-Mısır ilişkileri nasıl bozuldu; 2013 yazında ne oldu?

2010 yılının son aylarında Tunus’ta başlayıp çeşitli Kuzey Afrika ve Orta Doğu ülkelerine yayılan ve Arap Baharı olarak adlandırılan eylemler dalgası Mısır’ı da etkiledi. Şubat 2011’de günler süren sokak eylemlerinin ardından dönemin Mısır lideri Hüsnü Mübarek’in 29 yıllık iktidarı sona erdi. Haziran 2012’de düzenlenen seçimleri, Müslüman Kardeşler çizgisindeki Özgürlük ve Adalet Partisi kazandı. Yeni Cumhurbaşkanı, Muhammed Mursi oldu. 

AKP, Mısır’la halihazırda geliştirdiği ilişkilerinde bu iktidar değişikliği ile yeni bir ivme yakaladı. 2013 yılında Mısır’da, Temerrüd (İsyan) adı altında örgütlenen gruplar, Mursi karşıtı kitlesel protestolar düzenledi. 3 Temmuz 2013’te dönemin Genelkurmay Başkanı Sisi liderliğindeki Mısır ordusu, yönetime el koydu.

Mısır yönetimi bunun karşısında Türkiye Büyükelçisi’ni “istenmeyen kişi” ilan etti. Türkiye de mütekabiliyet ilkesi gereğince Mısır Büyükelçisi’nden ülkeyi terk etmesini istedi. Böylece Ankara ve Kahire arasındaki ilişkiler maslahatgüzar seviyesine indi.

2013 yazından normalleşme adımlarının atılmaya başlandığı tarihe kadar Türkiye’de hükümet hem Mısır’daki yönetimi hem süreci “darbe” olarak tarif etmeyen Batı ülkelerini kıyasıya eleştirdi.

Recep Tayyip Erdoğan yıllar içinde Sisi için “Katil”, “Darbeci”, “Zalim” gibi ifadeler kullandı. Erdoğan, askeri müdahaleyi protesto edenlerin simgesi olan Rabia el işaretini de sahiplendi ve 2013 yazından itibaren dört parmağını kullanarak bu işareti sıklıkla kullandı.

Her ne kadar 2013 yılıyla birlikte iki ülke arasındaki siyasi ilişkiler bozulmuş olsa da bu durum, aradaki ekonomik ilişkilere aynı yoğunlukta yansımadı.

İki ülke arasında 2005’te imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ile önemli bir sıçrama yapan, Mursi iktidarı döneminde ise daha da gelişen ekonomik ilişkiler, diplomatik krizden belli bir seviyede etkilense de durmadı.

Hatta ikili ticaret hacmi 2018’de 5 milyar dolar barajını aşarak tarihi bir rekor kırdı.

Erdoğan-Sisi tokalaşması

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kasım 2022’de daha önce “katil”, “darbeci” ve “zalim” dediği Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Es-Sisi ile Katar’ın başkenti Doha’da, Dünya Kupası’nın açılışında selamlaşıp tokalaşmıştı. 

Tokalaşma fotoğrafı, iki ülke arasında devam eden normalleşme sürecinde önemli bir adım olarak değerlendirilmişti.

Katar dönüşünde uçakta gazetecilere konuşan Erdoğan görüşmeyi, “Türk milleti ile Mısır halkının geçmişteki birlikteliği bizim için çok önemlidir. Yeniden niye başlamasın? Bunların sinyalini verdik” diye yorumlamıştı. 

Sisi’nin Ankara ziyareti ertelendi

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi’nin 27 Temmuz’da Ankara’ya bir ziyaret gerçekleştireceği duyurulmuştu. Ancak Sisi’nin Rusya-Afrika zirvesi nedeniyle Türkiye ziyaretinin ertelendiği kaydedilmişti. Şu anda Sisi’nin ertelenen Türkiye ziyaretini hangi tarihte yapacağı netleşmiş değil. 

Temmuz ayında büyükelçi atama süreci tamamlandı

2023 Temmuz ayında ise iki ülke dışişleri bakanlıkları ortak bir açıklama yaparak, diplomatik ilişkilerin yeniden büyükelçi düzeyine çıkarıldığını duyurmuştu. 2021’de ağır adımlarla başlayan normalleşme süreci, geçen Temmuz ayında karşılıklı büyükelçi atamalarıyla birlikte önemli bir virajı da dönmüş oldu. 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

x